VTC Enerji

Doğalgaz Sayaçlarında Qmin Uygulaması

blank

Doğalgaz Sayaçlarında Qmin Uygulaması

Doğalgaz sayaçlarında Qmin uygulaması hakkında,

Son dönemde İran gazında azalan arz nedeniyle, BOTAŞ sanayi firmalarına doğalgaz kullanımlarında sınırlama getirmiştir. Mücbir sebep olarak gösterilen bu durum nedeniyle sanayiciler doğalgaz kullanımlarını kesmelerine rağmen, sistemden doğalgaz sayaçlarının minimum ölçüm değerinin altında doğal gaz çekişleri oluşabilmiştir. Bu durumda oluşan gaz çekimleri sayaçlarda görünmesine rağmen, değerin sayacın okuyabileceği en düşük değerin (Qmin) altında olduğu için faturalamaya esas kabul edilmemektedir. Bu durumda faturalamaya esas kabul edilen değer sayaçtaki Qmin değeri kabul edilmektedir.

Örneğin;

Sayacın Qmin değeri 500 m3/h olsun

Sayaçtan okunan değer 50 m3/h olsun.

Faturalamaya esas değer 50 m3/h değil 500 m3/h kabul edilmektedir.

Bunun nedeni doğalgaz sayaçlarında hassasiyetlerinin altında çekilen değerler ölçüm toleransı dışı kabul edilmekte ve doğru olarak kabul edilmemektedir.

BOTAŞ’ın kendi sitesinde Qmin tarifi: Ölçüm istasyonunda teçhiz edilmiş olan ölçüm ekipmanlarının standartlar dahilinde hata toleransını aşmadan ölçüm yapabildiği en düşük saatlik miktarı ifade eder, şeklindedir.

Yüksek gaz çeken firmaların gaz sayaçlarının Qmax değerleri yüksektir. Dolayısı ile Qmin değerleri, doğalgaz sayaçlarının hassasiyetlerine göre değişiyor olmasına rağmen, Qmax ın yüksekliği nedeniyle değerleri de yüksek gerçekleşebilmektedir.  Mücbir sebep nedeniyle Qmin altında gerçekleşen tüm tüketimler Qmin e tamamlanarak faturalandırılmaktadır.

Yukarıda bahsedilen Qmin altında çekimleri firmalar tarafından normal çalışma esnasında oluşmadığında görmezler. Bu durum daha çok bayram günlerinde, tatillerde ve maalesef son günlerde yaşadığımız doğalgaz krizi gibi durumlarda ortaya çıkmaktadır. Firmalar bu duruma hazırlıklı olmadıkları veya zorunlu tüketim yapması gereken yerler olması nedeniyle dikkat edemeyebiliyorlar. Hatta bazı durumlarda üretim olmamasına rağmen sıcak tutulması gereken yerler ve prosesler olabilir. Ayrıca çay ocakları, kombi ısıtma, işçilerin yemekhanesi, lojmanlar gibi yerlerde olabilir.  Bu birimler üretim prosesi durduğunda sayacın ölçüm değerinin altında (Qmin) çekişlere neden olabilmektedir. Bu konuda firmalar daha önceden çalışma yapmaları, hazırlıklı olmalarını sağlayacaktır.

Peki bu gibi durumlarda firmalar ne yapabilir.

  • Sayaçlarının tipini değiştirebilirler daha hassas sayaçlar koyarak Qmin değerlerini azaltabilirler.
  • Daha düşük Qmax ve Qmin değerlerine sahip bir doğalgaz sayacın tesis edilmesi. Bu sayaçlar acil durumlarda ana sayacın kapatılarak, az miktarda gazın bu sayaç üzerinden faturalanması yapılabilir.
a